Όταν επιλέγουμε να μαγειρεύουμε οι ίδιοι το φαγητό του σκύλου μας, έχουμε συχνά την εντύπωση ότι μία διατροφή με βραστό κοτόπουλο και ρύζι είναι αρκετή ώστε να καλύψουμε τις θρεπτικές ανάγκες του οργανισμού του. Άλλωστε, πρόκειται για ένα γεύμα που μας προτείνει συχνά και ο/η κτηνίατρος μας, για λίγες μέρες, στην περίπτωση που ο σκύλος μας εμφανίζει εμετό ή διάρροια. Το ότι είναι όμως ελαφρύ, νόστιμο και υγιεινό, σημαίνει ότι είναι κατάλληλο και ως αποκλειστική διατροφή?
Η σωστή διατροφή είναι το α και το ω για την καλή υγεία του σκύλου μας. Ο όρος σωστή παραπέμπει σε μία πλήρη διατροφή, που καλύπτει τις θρεπτικές απαιτήσεις του οργανισμού και στα 37 θρεπτικά συστατικά, δηλαδή σε όλα τα αμινοξέα, τα λιπαρά οξέα, τα μέταλλα και τις βιταμίνες. Τα προϊόντα ξηράς τροφής που κυκλοφορούν στην αγορά αποτελούν πλήρεις τροφές, εγκεκριμένες για καθημερινή και μακροχρόνια χορήγηση. Εάν επιθυμούμε αντί για μία έτοιμη ξηρά τροφή, να μαγειρεύουμε εμείς την τροφή του σκύλου μας, θα πρέπει η τροφή αυτή να πληρεί τις ίδιες προδιαγραφές.
Ένα γεύμα που περιέχει μόνο κοτόπουλο και ρύζι είναι ελλιπές σε 17 θρεπτικά συστατικά. Ενδεικτικά, περιέχει ελάχιστο ασβέστιο και σχεδόν καθόλου απαραίτητα λιπαρά οξέα. Επίσης, προσφέρει χαμηλό ποσοστό θερμίδων στον οργανισμό, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας, προκειμένου να καλυφθούν οι ενεργειακές του απαιτήσεις. Στις περιπτώσεις ασθενών ζώων, που η όρεξη για φαγητό είναι μειωμένη, χρειαζόμαστε υψιθερμιδικά γεύματα ώστε ο οργανισμός να καλυφθεί θρεπτικά με μικρή ποσότητα φαγητού.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως, η σύσταση του/της κτηνιάτρου μας, στις περιπτώσεις εμετού ή διάρροιας, είναι λανθασμένη. Η διατροφική διαχείριση των γαστρεντερικών διαταραχών απαιτεί γεύματα με πρωτεΐνες υψηλής βιοδιαθεσιμότητας, χαμηλή περιεκτικότητα σε λίπος και υψηλή ευπεπτότητα, προδιαγραφές που διαθέτει ένα γεύμα με βραστό κοτόπουλο και ρύζι. Η φράση-κλειδί στη σύσταση είναι «για λίγες μέρες». Ακόμα και στις περιπτώσεις διαρροιών, η μακροχρόνια χορήγηση του συγκεκριμένου γεύματος δεν προτείνεται, λόγω παντελούς έλλειψης βιταμίνης Β12, ηλεκτρολυτών και πρεβιοτικών ουσιών, τα οποία αποτελούν σημεία κλειδιά στην εξισορρόπηση της εντερικής χλωρίδας.
Σε μία ισορροπημένη σπιτική διατροφή, το κοτόπουλο και το ρύζι είναι μόνο δύο από τα πολλά υλικά που πρέπει να περιλαμβάνονται. Για παράδειγμα, η προσθήκη λαχανικών είναι απαραίτητη ώστε το γεύμα να είναι επαρκές σε γλυκόζη, μέταλλα και φυτικές ίνες. Η ποικιλία λαχανικών είναι απαραίτητη, λόγω του διαφορετικού θρεπτικού προφίλ του καθενός. Η αναλογία των διαφορετικών τύπων λαχανικών (πχ. φυλλωδών και αμυλούχων) παίζει επίσης ρόλο, μιας και επηρεάζουν διαφορετικά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Εξίσου σημαντική σε μία ισορροπημένη σπιτική διατροφή είναι ισορροπία κόκκινου και λευκού κρέατος. Το κόκκινο κρέας είναι πιο θρεπτικό από το λευκό, μιας και περιέχει περισσότερα αμινοξέα, μέταλλα και υδατοδιαλυτές βιταμίνες. Από την άλλη πλευρά, το λευκό κρέας είναι χαμηλότερο σε λίπος, επομένως το χρειαζόμαστε ώστε το γεύμα να μην είναι πολύ λιπαρό. Τα ψάρια (συνήθως σολομός, σαρδέλα, μπακαλιάρος) είναι ωφέλιμα για την προσθήκη Ω3 λιπαρών οξέων και κάποιων βιταμινών, όμως προτείνεται η συχνότητα κατανάλωσης τους ως γεύμα να μην ξεπερνάει τη 1 φορά τη βδομάδα. Εκτός της θρεπτικής ισορροπίας, η μακροχρόνια κατανάλωση αποκλειστικά ενός είδους πρωτεΐνης (πχ, μόνο κοτόπουλο) δεν προτείνεται, διότι συχνά η υπερβολική έκθεση του οργανισμού σε αυτή μπορεί να οδηγήσει σε εκδήλωση αλλεργικών συμπτωμάτων.
Δυστυχώς, μεγάλο ποσοστό ανθρώπων θεωρεί υπερβολική την αναγκαιότητα μίας ισορροπημένης μαγειρευτής τροφής, σκεπτόμενοι ότι πολλά ζώα (πχ, αδέσποτα) ζουν με πιο απλά φαγητά, ακόμα και με αποφάγια ή κόκκαλα, χωρίς κανένα πρόβλημα. Όμως, στις περιπτώσεις των αδέσποτων ζώων δεν έχουμε ακριβή εικόνα αν είναι όντως υγιή ή αν κάτι που τους δώσαμε τους τελικά τα έβλαψε. Στα κατοικίδια μας, επειδή τα έχουμε μόνιμα στο σπίτι, μόλις τους δώσουμε κάποιο τρόφιμο και μετά δούμε εμετό ή διάρροια, καταλαβαίνουμε άμεσα ότι ο οργανισμός του δεν το δέχτηκε. Σέ ένα αδέσποτο ζώο, πχ μία γάτα στη γειτονιά που της δώσαμε αποφάγια ή/και κόκκαλα, δεν έχουμε εικόνα αν της προκάλεσαν εμετό, διάρροια ή κάτι πιο σοβαρό. Δυστυχώς, η έκτακτη προσκόμιση σκύλων ή γατών με διάτρηση στομάχου από κόκκαλο ή πνιγμό από ψαροκόκκαλο, αντίστοιχα, είναι συχνό φαινόμενο στην καθημερινή κλινική πράξη.
Οι επιπτώσεις της μη ισορροπημένης διατροφής δεν γίνονται έγκαιρα αντιληπτές μέσω εργαστηριακών εξετάσεων. Ο οργανισμός του σκύλου διαθέτει εξαιρετική ικανότητα «αυτορρύθμισης», που σημαίνει ότι για να εκδηλώσει τις τυχόν ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά, πρώτα θα εξαντλήσει όλα τα αποθέματα του σε αυτά. Έτσι, οι διατροφικές ανεπάρκειες γίνονται αντιληπτές σε προχωρημένη κατάσταση, κατόπιν εκδήλωσης κλινικών συμπτωμάτων (πχ, καχεξία, μυικός τρόμος, κατάγματα), και, συχνά, είναι μη αναστρέψιμες. Επειδή η κατάρτιση ενός ισορροπημένου σπιτικού διαιτολογίου για το σκύλο μας δεν είναι απλή διαδικασία, πρέπει να γίνεται με την καθοδήγηση ειδικού, προκειμένου να αποφευχθούν οι διατροφικές ανεπάρκειες και, κατ’ επέκταση, οι καταστροφικές συνέπειες τους.
